Οι γλυκαντικές ουσίες μπορεί να “μεγαλώνουν” τον εγκέφαλό πιο γρήγορα

Στην αναζήτηση για μείωση της πρόσληψης ζάχαρης, πολλοί στρέφονται σε γλυκαντικές ουσίες χαμηλών ή μηδενικών θερμίδων. Όμως, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology φαίνεται να συνδέει επτά τέτοιες ουσίες με ταχύτερη πτώση των γνωστικών λειτουργιών, σκέψης, μνήμης. κατά περίπου 62 % περισσότερο σε όσους τις καταναλώνουν σε υψηλές δόσεις συγκριτικά με όσους τις χρησιμοποιούν ελάχιστα. 

Ποιες γλυκαντικές ουσίες εξετάστηκαν και τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Η ομάδα ερευνητών μελέτησε τα δεδομένα από πάνω από 12.000 ενήλικες στη Βραζιλία (μέση ηλικία ~52 ετών), τους οποίους ακολούθησαν για οκτώ χρόνια.  Εστίασαν σε επτά υποκαταστάτες ζάχαρης: aspartame, saccharin, acesulfame-K, erythritol, xylitol, sorbitol και tagatose. Διαπιστώθηκε ότι οι συμμετέχοντες με την υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη, ~191 mg/ημέρα — παρουσίασαν κατά 62 % γρηγορότερη πτώση στις νοητικές ικανότητες σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν ~20 mg ημερησίως. Επίσης, οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν μέτριες ποσότητες εμφάνισαν πτώση ~35 % πιο γρήγορη από την ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση. 

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο;

Η μελέτη έδειξε ότι η σχέση μεταξύ υψηλής κατανάλωσης γλυκαντικών και γνωστικής φθοράς ήταν ισχυρότερη σε ανθρώπους κάτω των 60 ετών.  Επιπλέον, τα άτομα με διαβήτη είχαν ακόμη πιο έντονη πτώση στις γνωστικές τους επιδόσεις. Αντίθετα, δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση σε ηλικίες πάνω από 60.

Περιορισμοί και “όχι αποδείξεις αιτίας”

Παρότι τα ευρήματα είναι ανησυχητικά, οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για συσχέτιση, δηλαδή δεν αποδεικνύει ότι οι γλυκαντικές ουσίες προκαλούν γνωστική φθορά.  Τα στοιχεία προέρχονται από διατροφικά ερωτηματολόγια, που μπορεί να έχουν σφάλματα μνήμης ή εκτίμησης.Επίσης, δεν συμπεριελήφθησαν όλοι οι τύποι γλυκαντικών ούτε διερευνήθηκαν οι μηχανισμοί με σαφήνεια. 

Τι μπορείς να κάνεις αν ανησυχείς για τον εγκέφαλό σου

Μπορείς να μειώσεις τη χρήση γλυκαντικών ουσιών επιλέγοντας τρόφιμα που δεν τα περιέχουν, να διαβάζεις προσεκτικά τις ετικέτες, να αντικαταστήσεις γλυκαντικά με φυσικές επιλογές όπως μελι, σιρόπι σφενδάμου ή φρούτα, να περιορίσεις τα ανθρακούχα / “διαίτης” ποτά. Επίσης, η υγιής διατροφή, η τακτική άσκηση, καλός ύπνος και διαχείριση του στρες είναι απαραίτητα εφόδια για να προστατεύσεις τη γνωστική σου υγεία.

Συμπέρασμα

Η έρευνα δείχνει ότι η χρήση ορισμένων γλυκαντικών ουσιών, ιδιαίτερα με συχνότητα και ρόλο στη διατροφή, ενδέχεται να σχετίζεται με ταχύτερη γνωστική φθορά. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι φαίνεται να αφορούν ανθρώπους σε μέση ηλικία και όσους έχουν διαβήτη. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή στοιχεία για να ισχυριστεί κανείς αιτιακή σχέση. Το σημαντικό μήνυμα είναι η μετριοπάθεια και η προτίμηση πιο φυσικών, λιγότερο επεξεργασμένων επιλογών για τη γλυκύτητα, γιατί η υγεία του εγκεφάλου δεν είναι θέμα μελλοντικό, αλλά κάτι που μπορείς να φροντίσεις σήμερα.

Βιβλιογραφία

• Pelc, Corrie. 7 Sugar Substitutes Linked to 62% Faster Decline in Thinking, Memory Skills, Aging. MedicalNewsToday, 5 Σεπτεμβρίου 2025. 
• Kimie Suemoto, Claudia, MD, PhD et al. Study in Neurology: Link Between Artificial Sweeteners and Cognitive Decline. (Brazil, 2025) 
• ScienceDaily. Sweeteners in Diet Drinks May Steal Years from the Brain. 3 Σεπτεμβρίου 2025.