«Έτσι Είμαι Εγώ»: Πώς να Σταματήσετε να Δικαιολογείτε την Ανάρμοστη Συμπεριφορά των Άλλων

«Έτσι Είμαι Εγώ»: Πώς να Σταματήσετε να Δικαιολογείτε την Ανάρμοστη Συμπεριφορά των Άλλων

«Έτσι Είμαι Εγώ»: Πώς να Σταματήσετε να Δικαιολογείτε την Ανάρμοστη Συμπεριφορά των Άλλων

Όταν η Συγγνώμη Συνοδεύεται από Ακύρωση της Ευθύνης

Σχεδόν όλοι έχουμε βρεθεί απέναντι σε ανθρώπους που επικρίνουν διαρκώς, ελέγχουν, αθετούν υποσχέσεις ή παραβιάζουν όρια και στη συνέχεια ζητούν συγγνώμη προσθέτοντας μια φράση που ακυρώνει στην πράξη κάθε προοπτική αλλαγής. «Έτσι είμαι εγώ, μια ζωή έτσι ήμουν», «έτσι είναι καλωδιωμένος ο εγκέφαλός μου» ή «επειδή έχω άγχος, κατάθλιψη ή ΔΕΠΥ, δεν μπορώ να ανταποκριθώ» είναι μοτίβα που συχνά ξεκινούν ως μια φαινομενικά ειλικρινής εξήγηση, αλλά με τον καιρό μετατρέπονται σε μόνιμο άλλοθι. Όπως επισημαίνει ο κλινικός ψυχοθεραπευτής Robert Taibbi, όταν η κατανόηση γίνεται μονόδρομη, η αίσθηση του άλλου ανθρώπου ότι υποτιμάται, παραμερίζεται ή χειραγωγείται συναισθηματικά γίνεται όλο και πιο έντονη.

Στην κλινική πράξη, η επίκληση ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών ή ψυχικών δυσκολιών για να καλυφθεί μια επαναλαμβανόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά σπάνια έχει μία μόνο αιτία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο άνθρωπος απλώς δεν αναγνωρίζει τη συμπεριφορά του ως πρόβλημα, θεωρώντας ότι λέει απλώς τη γνώμη του,βοηθάει ή λειτουργεί με τον τρόπο που έμαθε στη δουλειά ή στην οικογένεια, ενώ όποιος θίγεται αντιμετωπίζεται ως υπερευαίσθητος. 

Σε άλλες, η εξάντληση από μακροχρόνιες δυσκολίες, τραύματα ή ψυχικές προκλήσεις οδηγεί σε παραίτηση, με το άτομο να νιώθει ότι έχει δοκιμάσει τα πάντα χωρίς αποτέλεσμα και να μετατρέπει τη δυσκολία του σε άκαμπτη ταυτότητα («είμαι αγχώδης άνθρωπος, άρα πρέπει να με δέχεστε έτσι»), απαιτώντας αυτόματη προσαρμογή από τους γύρω του. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις καθαρής χειραγώγησης, όπου μια πραγματική διάγνωση, μια έξαρση ή μια αφηρημένη δικαιολογία χρησιμοποιείται εσκεμμένα για αποφυγή ευθυνών, καθυστερήσεις ή εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων εις βάρος των άλλων.

Πώς να Σταθείτε με Καθαρότητα στη Δική σας Πλευρά της Σχέσης

Επειδή σε κάθε αμφίδρομη σχέση μπορείτε να ελέγξετε μόνο τη δική σας στάση, η απάντηση δεν βρίσκεται στο να αναλάβετε ρόλο θεραπευτή ούτε στο να απορρίπτετε συλλήβδην κάθε ανθρώπινη δυσκολία. Όταν κάποιος ελαχιστοποιεί την ενόχλησή σας, η ουσιαστική διεκδίκηση απαιτεί να συνδέσετε τις καλές προθέσεις, εφόσον υπάρχουν, με το πραγματικό συναίσθημα που σας προκαλεί η συμπεριφορά του, θέτοντας ευθέως το ερώτημα γιατί δεν γίνεται καμία προσπάθεια αλλαγής απέναντι σε κάτι που σας πληγώνει. 

Όταν πάλι διακρίνετε ότι ο άλλος έχει παραιτηθεί από την προσπάθεια, μια ειλικρινής συζήτηση για την απογοήτευσή του,χωρίς διάθεση επιδιόρθωσης ή σωτηρίας, μπορεί να μειώσει τη δική σας αγανάκτηση και να βοηθήσει και εκείνον να δει τον αντίκτυπο που έχει στους γύρω του.

Όταν όμως η συμπεριφορά γίνεται χειραγωγική ή επαναλαμβανόμενα εκμεταλλευτική, τα όρια δεν είναι απλώς επιθυμητά αλλά αναγκαία. Ανάλογα με το πλαίσιο της σχέσης, επαγγελματικό, φιλικό ή οικογενειακό, αυτό μπορεί να σημαίνει σαφείς απαιτήσεις και συνέπειες, παύση της συναισθηματικής ή πρακτικής «κάλυψης» του άλλου, ή ακόμη και απομάκρυνση όταν η σχέση χάνει οριστικά την ισορροπία της. 

Ακόμη κι αν η αντίδραση του άλλου είναι έντονη ή αμυντική, η ήρεμη επιβεβαίωση των συναισθημάτων του χωρίς υποχώρηση από τη δική σας σαφήνεια επιτρέπει την επικοινωνία να παραμείνει σταθερή, υπενθυμίζοντας ότι καμία δικαιολογία δεν ακυρώνει το δικαίωμά σας στον σεβασμό και την ψυχική σας ισορροπία.

Βιβλιογραφία & Πηγές

  1. Psychology Today: How to Deal With People Who Always Excuse Their Bad Behavior. (Robert Taibbi, L.C.S.W.,Fixing Families, November 2026).
  2. Taibbi, R. (2019): Boot Camp Therapy: Action-Oriented Approaches to Anxiety, Anger & Depression. New York:W. W. Norton & Company.

Διαβάστε επίσης...

Έχει παρενέργειες η στέβια; Τι λένε οι επιστήμονες;

Έχει παρενέργειες η στέβια; Τι λένε οι επιστήμονες;

Η χρήση της στέβιας ως υποκατάστατου ζάχαρης μπορεί να μειώσει τις θερμίδες αλλά μπορεί επίσης δυσμενείς επιπτώσεις

Περισσότερα
Από ποια ηλικία πρέπει να γίνεται προληπτικός έλεγχος όρασης στα παιδιά;

Από ποια ηλικία πρέπει να γίνεται προληπτικός έλεγχος όρασης στα παιδιά;

Από ποια ηλικία πρέπει να γίνεται προληπτικός έλεγχος όρασης στα παιδιά;

Περισσότερα
Γουόλτερ Γκρίνλιφ: Η εικονική πραγματικότητα στην ψυχική θεραπεία

Γουόλτερ Γκρίνλιφ: Η εικονική πραγματικότητα στην ψυχική θεραπεία

Η εικονική πραγματικότητα συνδέεται συχνά με διασκέδαση και παιχνίδια, αλλά οι κλινικές δυνατότητές της είναι τεράστιες,

Περισσότερα



Στην ίδια κατηγορία...
«Έτσι Είμαι Εγώ»: Πώς να Σταματήσετε να Δικαιολογείτε την Ανάρμοστη Συμπεριφορά των Άλλων

«Έτσι Είμαι Εγώ»: Πώς να Σταματήσετε να Δικαιολογείτε την Ανάρμοστη Συμπεριφορά των Άλλων

Όταν η επαναλαμβανόμενη επιθετικότητα, η ασυνέπεια ή η έλλειψη ενσυναίσθησης βαφτίζεται «χαρακτήρας» ή «διάγνωση».

Περισσότερα
Πώς οι Αρνητικές Ιστορίες που Λέμε στον Εαυτό μας Γίνονται η Φυλακή μας

Πώς οι Αρνητικές Ιστορίες που Λέμε στον Εαυτό μας Γίνονται η Φυλακή μας

Γιατί παραμένουμε προσκολλημένοι σε αυτοκαταστροφικά αφηγήματα του παρελθόντος,

Περισσότερα
Η Διεύρυνση της Ενσυναίσθησης: Πώς η Ηλικία Διευρύνει τον Κύκλο της Προσφοράς

Η Διεύρυνση της Ενσυναίσθησης: Πώς η Ηλικία Διευρύνει τον Κύκλο της Προσφοράς

Η σύγχρονη αναπτυξιακή ψυχολογία αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική εικόνα για την γενναιοδωρία

Περισσότερα