Γιατί αρκετοί άνθρωποι αγχώνονται περισσότερο όταν προσπαθούν να χαλαρώσουν;

Άγχος και χαλάρωση

Σε γενικές γραμμές, το νευρικό μας σύστημα έχει ένα γκάζι και ένα φρένο – όπως ένα αυτοκίνητο. Και χαλαρώνοντας το γκάζι και πατώντας το φρένο, οι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα διέγερσής τους και να εισέλθουν σε μια κατάσταση χαλάρωσης που είναι ασύμβατη με το άγχος. Το να πούμε σε κάποιον ότι θα ωφεληθεί από τη χαλάρωση, ωστόσο, είναι πολύ αόριστο, διότι υπάρχουν διάφοροι τύποι τεχνικών χαλάρωσης. Έτσι, το να προτείνετε σε κάποιον να χαλαρώσει είναι σαν να λέτε σε κάποιον να πάρει ένα φάρμακο.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Παραδόξως, πολλοί άνθρωποι αισθάνονται αυξημένη ψυχολογική δυσφορία όταν προσπαθούν να χαλαρώσουν. Αυτή η δυσφορία που προκαλείται από τη χαλάρωση αναφέρεται ως παράδοξο άγχος. Η εξήγηση για το γιατί συμβαίνει το παράδοξο άγχος είναι αβέβαιη, αλλά υπάρχουν μερικές ιδέες στη βιβλιογραφία σχετικά με το γιατί συμβαίνει.

Μερικοί άνθρωποι απλώς φοβούνται μήπως «χάσουν τον έλεγχο» κατά την εφαρμογή της χαλάρωσης και κάνουν κάτι ακατάλληλο. Άλλοι άνθρωποι είναι πολύ αμήχανοι και ντρέπονται να μάθουν τις μεθόδους από έναν κλινικό.

Μια άλλη εξήγηση είναι αυτό που ονομάζεται σύνδρομο υπεραερισμού. Αυτό συμβαίνει όταν οι άνθρωποι υπεραναπνέουν ή παίρνουν πολύ ρηχές και συχνές αναπνοές. Άλλοι που δεν έχουν αυτοσυνειδησία, δεν ντρέπονται εύκολα ή φοβούνται ότι χάνουν τον έλεγχο ή ότι εμφανίζουν υπεραερισμό, απλώς γίνονται πιο σφιγμένοι και αγχωμένοι κατά την εξάσκηση των τεχνικών χαλάρωσης. Αυτή η τελευταία ομάδα θα μπορούσε απλώς να είναι τόσο καλά «κουρδισμένη» έτσι ώστε η στροφή του μυαλού τους προς τα μέσα κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης να προκαλεί άγχος. Αν σκεφτούμε αυτό το φαινόμενο – να γινόμαστε αγχωμένοι και σφιγμένοι ενώ χαλαρώνουμε – φαίνεται να έχει απόλυτο νόημα. Οι άνθρωποι είναι ημερόβια πλάσματα που έχουν εξελιχθεί να κοιμούνται όταν είναι σκοτάδι και να είναι ξύπνιοι και σε εγρήγορση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το να στρέφει κανείς την εστίαση και την προσοχή του προς τα μέσα σε σωματικές αισθήσεις, νοητικές εικόνες ή άλλες εσωτερικές εμπειρίες μπορεί να είναι πολύ ανησυχητικό για μερικούς ανθρώπους, επειδή αισθάνονται εκτεθειμένοι και ευάλωτοι σε αόρατους ή μη εντοπισμένους κινδύνους. Να θυμάστε ότι η τεχνολογία, ο πολιτισμός και το περιβάλλον μας έχουν αλλάξει δραματικά τα τελευταία μερικές εκατοντάδες χρόνια, αλλά βιολογικά και ψυχολογικά είμαστε ουσιαστικά οι ίδιοι.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Ευτυχώς, με τη σωστή προσαρμογή μεταξύ κλινικού και πελάτη και με τη χρήση μιας ψυχολογικά συμβατής μεθόδου, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να μάθουν με επιτυχία κάποιες χρήσιμες τεχνικές χαλάρωσης.