Ασφάλεια Σιλικόνης στο Φούρνο: Τι Αποκαλύπτει η Νέα Μελέτη

Τα σκεύη σιλικόνης έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή τα τελευταία χρόνια: είναι ευέλικτα, αντικολλητικά, αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες και καθαρίζονται εύκολα. Ωστόσο, μια νέα μελέτη προκαλεί συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο αυτά τα σκεύη είναι πραγματικά τόσο ασφαλή όσο θεωρούσαμε. Ερευνητές εξετάζουν αν ορισμένες χημικές ενώσεις της σιλικόνης μπορούν να μεταφερθούν στο φαγητό ή στον αέρα κατά το ψήσιμο και ποιοι μπορεί να είναι οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία.

Τι εξέτασε η μελέτη

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials, αξιολόγησε 25 εμπορικά διαθέσιμα σιλικονούχα σκεύη ψησίματος. Για να προσομοιάσουν λιπαρά τρόφιμα, οι ερευνητές τα γέμισαν με μείγμα λαδιού και άμμου και τα έψησαν στους 177°C. Στη συνέχεια αναλύθηκαν τόσο το περιεχόμενο όσο και ο αέρας γύρω από τα σκεύη, με σκοπό να εντοπιστούν οι σιλάνες, ενώσεις που αποτελούν βασικά συστατικά της σιλικόνης.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κατά το ψήσιμο απελευθερώνονται διάφοροι τύποι σιλανών, τόσο ελαφρύτεροι (που εξατμίζονται ευκολότερα και καταλήγουν στον αέρα) όσο και βαρύτεροι (που τείνουν να παραμένουν στο υλικό που μιμείται τρόφιμο). Οι συγκεντρώσεις ήταν ιδιαίτερα υψηλές στα πρώτα ψησίματα και μειώνονταν με τη χρήση.

Τι είναι οι σιλάνες και γιατί απασχολούν τους ειδικούς

Οι σιλάνες είναι χημικές ενώσεις που προσδίδουν στη σιλικόνη την ελαστικότητα και τη θερμική της αντοχή. Παρότι αποτελούν βασικό κομμάτι της κατασκευής, μερικοί τύποι τους, όπως οι D4, D5 και D6, έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στη λειτουργία των ορμονών, την αναπαραγωγική υγεία και το ήπαρ. Η παρουσία τους στο φαγητό ή στον αέρα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προκαλούν άμεσα προβλήματα, ωστόσο οι επιστήμονες θεωρούν σημαντικό να διερευνηθεί η μακροχρόνια έκθεση.

Η συχνή χρήση ως παράγοντας μείωσης κινδύνου

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι η απελευθέρωση σιλανών μειώθηκε σημαντικά μετά από μερικούς κύκλους ψησίματος. Μετά από περίπου τρεις χρήσεις, οι εκπομπές είχαν σχεδόν μηδενιστεί, κάτι που υποδηλώνει ότι ένα καινούργιο σκεύος μπορεί να είναι πιο “δραστήριο” σε χημική έκλυση στην αρχή, αλλά σταθεροποιείται με τη χρήση.

Προτεινόμενες πρακτικές και εναλλακτικές επιλογές

Οι ειδικοί δεν προτείνουν την άμεση απομάκρυνση όλων των σκευών σιλικόνης από την κουζίνα. Ωστόσο, συστήνουν ορισμένες προφυλάξεις: να προτιμάται η χρήση του σκεύους μόνο αφού έχει “ψηθεί” μερικές φορές άδειο ή με λαδόκολλα, να αποφεύγονται οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες και να εξετάζονται εναλλακτικά υλικά, όπως γυαλί ή κεραμικό, σε περιπτώσεις συχνής χρήσης.

Συμπέρασμα

Η σιλικόνη συνεχίζει να αποτελεί ένα πρακτικό υλικό για ψήσιμο, όμως η νέα μελέτη δείχνει ότι μπορεί να απελευθερώνει χημικές ενώσεις κατά τις πρώτες χρήσεις. Καθώς η έκθεση φαίνεται να μειώνεται με τον χρόνο, η ενημέρωση και η σωστή χρήση παίζουν σημαντικό ρόλο. Για όσους επιθυμούν να ελαχιστοποιήσουν κάθε πιθανό κίνδυνο, υπάρχουν απλές πρακτικές αλλά και εναλλακτικά υλικά που μπορούν να ενσωματωθούν στην καθημερινή μαγειρική. Η έρευνα δεν αποτελεί λόγο πανικού, αλλά μια χρήσιμη υπενθύμιση ότι ακόμη και τα πιο δημοφιλή υλικά αξίζει να εξετάζονται προσεκτικά.

Βιβλιογραφία

• VegNews. Is Your Silicone Bakeware Safe? A New Study Offers Answers.
• BEUC (Οργανισμός Καταναλωτών Ευρώπης). Half-Baked Test of Silicone Bakeware. 
• SKAI / WomenOnly. Εργαλεία κουζίνας από σιλικόνη: Πόσο ασφαλή είναι; 
• GarboTableware. Είναι τα κουζινικά σκεύη σιλικόνης ασφαλή στη ζωή μας;