ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΚΊΝΔΥΝΟΣ ΑΝΟΙΑΣ

Μελέτη υπολόγισε ότι οι μισοί Αμερικανοί ενήλικες περνούν δύο έως τρεις ώρες κάθε μέρα βλέποντας τηλεόραση, ενώ κάποιοι βλέπουν έως και οκτώ ώρες την ημέρα. Ο χρόνος που αφιερώνεται στην τηλεόραση ενέχει κινδύνους για τη γνωστική λειτουργία και τη μνήμη σύμφωνα με την μελέτη.

Αρχικά ο χρόνος που διαθέτει κάποιος για να βλέπει τηλεόραση τον στερεί από την καθημερινή του φυσική δραστηριότητα. Είναι ευρέως γνωστό το πώς η επαρκής σωματική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης και άνοιας. 

Πώς η τηλεόραση επηρεάζει τον εγκέφαλο;

Η πρώτη μελέτη που δείχνει ότι η τηλεόραση επηρεάζει αρνητικά τον εγκέφαλό δημοσιεύτηκε το 2005. Μετά τον έλεγχο του έτους γέννησης, του φύλου, του εισοδήματος και της εκπαίδευσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε επιπλέον ώρα παρακολούθησης τηλεόρασης στη μέση ηλικία αύξανε τον κίνδυνο για νόσο του Αλτσχάιμερ 1,3 φορές. Επιπλέον, η συμμετοχή σε δραστηριότητες πνευματικής τόνωσης και κοινωνικές δραστηριότητες μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Αν και αυτή η μελέτη είχε λιγότερους από 500 συμμετέχοντες, τα ευρήματά της δεν έχουν ως τώρα διαψευσθεί. 

Τηλεόραση και γνωστική έκπτωση

Το 2018, η μελέτη UK Biobank άρχισε να παρακολουθεί περίπου 500.000 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο που ήταν 37 έως 73 ετών μεταξύ 2006 και 2010. Οι δημογραφικές πληροφορίες που αναφέρθηκαν ήταν κάπως αραιές: το 88% του δείγματος ήταν Καυκάσιοι και το 11% άλλων φυλών· Το 54% ήταν γυναίκες.

Οι ερευνητές εξέτασαν τις βασικές επιδόσεις των συμμετεχόντων σε πολλά διαφορετικά γνωστικά τεστ, συμπεριλαμβανομένων αυτών των μετρήσεων

• μελλοντική μνήμη 
• οπτική-χωρική μνήμη 
• νοημοσύνη στην επίλυση προβλημάτων
• βραχυπρόθεσμη αριθμητική μνήμη

Πέντε χρόνια αργότερα, πολλοί συμμετέχοντες επανέλαβαν ορισμένα τεστ. Ανάλογα με το τεστ, ο αριθμός των συμμετεχόντων που αξιολογήθηκαν κυμάνθηκε από 12.091 έως 114.373. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης ήταν ξεκάθαρα. Περισσότερος χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης συνδέθηκε με χειρότερη γνωστική λειτουργία σε όλα τα γνωστικά τεστ.

Το πιο σημαντικό, ο χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης συνδέθηκε επίσης με μείωση της γνωστικής λειτουργίας πέντε χρόνια αργότερα για όλα τα γνωστικά τεστ. Αν και αυτού του είδους η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η τηλεθέαση προκάλεσε τη γνωστική έκπτωση, υποδηλώνει ότι το κάνει.

Από την άλλη πλευρά, η χρήση του υπολογιστή στην πραγματικότητα συνδέθηκε με καλύτερη γνωστική λειτουργία κατά την έναρξη και χαμηλότερη πιθανότητα γνωστικής έκπτωσης κατά την πενταετή μελέτη.

Τηλεόραση και άνοια

Το 2022, οι ερευνητές ανέλυσαν αυτό το ίδιο δείγμα της UK Biobank έχοντας κατά νου μια άλλη ερώτηση: Ο χρόνος που αφιερώνεται στην παρακολούθηση τηλεόρασης έναντι της χρήσης υπολογιστή θα έχει ως αποτέλεσμα διαφορετικούς κινδύνους ανάπτυξης άνοιας με την πάροδο του χρόνου;

Οι αναλύσεις τους περιελάμβαναν 146.651 άτομα από τη UK Biobank, ηλικίας 60 ετών και άνω. Στην αρχή της μελέτης, κανένας δεν είχε διαγνωστεί με άνοια.

Σε διάστημα 12 ετών, κατά μέσο όρο, 3.507 συμμετέχοντες (2,4%) διαγνώστηκαν με άνοια. Είναι σημαντικό, μετά τον έλεγχο της σωματικής δραστηριότητας των συμμετεχόντων:

• Ο χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης αύξησε τον κίνδυνο άνοιας
• Ο χρόνος χρήσης του υπολογιστή μείωσε τον κίνδυνο άνοιας.

Αυτές οι αλλαγές στον κίνδυνο δεν ήταν μικρές. Όσοι παρακολουθούσαν τηλεόραση καθημερινά, περισσότερες από τέσσερις ώρες, είχαν 24% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια. Όσοι χρησιμοποιούσαν υπολογιστές διαδραστικά (όχι παθητικά ροή) περισσότερο από μία ώρα καθημερινά ως ψυχαγωγική δραστηριότητα είχαν 15% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια.

Μελέτες όπως αυτές μπορούν να σημειώσουν μόνο συσχετίσεις μεταξύ συμπεριφορών και αποτελεσμάτων. Είναι πάντα πιθανό η αιτιότητα να λειτουργεί αντίστροφα. Με άλλα λόγια, είναι πιθανό οι άνθρωποι που άρχιζαν να αναπτύσσουν άνοια να άρχισαν να βλέπουν τηλεόραση περισσότερο και να χρησιμοποιούν λιγότερο τον υπολογιστή. Ο μόνος τρόπος για να γνωρίζουμε με βεβαιότητα θα ήταν να αναθέσουμε τυχαία στους ανθρώπους να παρακολουθούν για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια τηλεόρασης κάθε μέρα, διατηρώντας παράλληλα την ποσότητα άσκησης που έκαναν όλοι το ίδιο. 

Μελέτες

• Sudlow C, Gallacher J, Allen N, Beral V, Burton P, Danesh J, et al. (2015) UK Biobank: An Open Access Resource for Identifying the Causes of a Wide Range of Complex Diseases of Middle and Old Age. PLoS Med 12(3): e1001779. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001779
• David A. Raichlen et al., (2022) Leisure-time sedentary behaviors are differentially associated with all-cause dementia regardless of engagement in physical activity.119 (35) e2206931119 https://doi.org/10.1073/pnas.2206931119