Γιατί οι γονείς απορρίπτουν τα παιδιά τους;

Φυσικά και δεν υπάρχει μεγαλύτερη αγάπη από αυτή που νιώθουν οι γονείς για τα παιδιά τους, όπως δεν υπάρχει γονιός που να μην πιστεύει -είτε το παραδέχεται είτε όχι- πως τα παιδιά του είναι τα καλύτερα του κόσμου! Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, που ακόμα και σε αυτό το πλαίσιο ένα παιδί μπορεί να νιώσει απόρριψη ακόμα και μέσα στην ίδια του την οικογένεια. 

Πώς εκδηλώνεται η γονική απόρριψη;

Η απόρριψη των παιδιών από τους γονείς τους είναι πιο συχνή απ’ ό,τι νομίζετε. Δεν εκδηλώνεται πάντα ξεκάθαρα και άμεσα- μερικές φορές, είναι πιο λεπτή και συγκεκαλυμμένη, αλλά εξίσου οδυνηρή για όσους τη δέχονται.

Γενικά, μπορούμε να μιλάμε για απόρριψη όταν συμβαίνουν οι ακόλουθες καταστάσεις:

• Ο γονέας κακοποιεί το παιδί, είτε σωματικά είτε λεκτικά. Μπορεί να υπάρχουν σπρωξίματα και χτυπήματα, αλλά και προσβολές, ταπεινώσεις, συγκρίσεις και συνεχής κριτική. Ο γονέας μπορεί να απαντά με σαρκασμό και χλευασμό ή να είναι υπερβολικά σκληρός με τα λόγια και τις πράξεις του.
• Η παραμέληση είναι μια άλλη μορφή απόρριψης. Σε αυτή την περίπτωση, οι γονείς δεν αναλαμβάνουν ή δεν ασκούν τον γονικό τους ρόλο και δεν είναι σωματικά ή συναισθηματικά παρόντες στη ζωή του παιδιού. Παραμελούν ή αντιμετωπίζουν το παιδί με αδιαφορία.

Γιατί οι γονείς απορρίπτουν τα παιδιά τους;

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που μπορεί να ευθύνονται για την απόρριψη αυτή. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι σε καμία περίπτωση δεν φταίει το παιδί.

Μεταξύ των κυριότερων αιτιών είναι οι εξής:

• Ανεπιθύμητη γονεϊκότητα: Όταν συμβαίνει μια απρογραμμάτιστη εγκυμοσύνη, οι γονείς μπορεί να αισθάνονται ότι αυτό το παιδί τους δεσμεύει σε έναν γάμο που δεν θέλουν, περιορίζει τον τρόπο ζωής τους ή τους βάζει ένα βάρος ευθύνης που δεν θέλουν να αναλάβουν.
• Το παιδί αντιπροσωπεύει συμβολικά τον άλλο γονέα: Όταν υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ του ζευγαριού και το παιδί μοιάζει με τον έναν από τους δύο, ο άλλος γονέας μπορεί να νιώσει μια έντονη ασυνείδητη απόρριψη. Επίσης η ομοιότητα με κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας απελευθερώνει αυτές τις συμπεριφορές.
• Κακή προσαρμογή: Αυτό συμβαίνει όταν η ιδιοσυγκρασία του παιδιού και εκείνη του γονέα είναι υπερβολικά διαφορετικές. Έτσι, αν ο ενήλικας δεν μπορεί να αποδεχτεί και να προσαρμόσει τις ανάγκες του παιδιού, εμφανίζεται έλλειψη κατανόησης, η οποία γεννά απόρριψη.
• Οι γονείς πάσχουν από κάποια ψυχολογική διαταραχή: Αυτό τους εμποδίζει να συνδεθούν με το παιδί. Αυτό είναι σύνηθες στην περίπτωση της επιλόχειας κατάθλιψης, αλλά μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές της διάθεσης, ψύχωση και άλλες.
• Γονείς που υπήρξαν θύματα ανεπαρκούς ανατροφής: Δεν έλαβαν στοργή, κατανόηση και αποδοχή από τους δικούς τους γονείς και τώρα επαναλαμβάνουν το μοτίβο.

Μια τέτοια σχέση γονέα- παιδιού μπορεί να καλλιεργήσει στο παιδί:

• φοβισμένη και επιφυλακτική συμπεριφορά
• χαμηλή αυτοεκτίμηση
• έντονο θυμό ή και θλίψη
• χαμηλή σχολική επίδοση
• μεγάλη αίσθηση ανάγκης να γίνει αποδεχτό
• μια συνεχή προσπάθεια να κερδίσει την αγάπη ευχαριστώντας τους άλλους
• ενοχές

Οι επιπτώσεις της απόρριψης μπορεί σε μερικά παιδιά να είναι πολύ έντονες και τα συμπτώματά τους μπορεί να τα αναγνωρίσει και το ίδιο το παιδί ή ακόμη και οι εκπαιδευτικοί στο σχολικό περιβάλλον. Ένας ειδικός μπορεί να βοηθήσει το παιδί να δομήσει μια πιο σταθερή κα υγιή εικόνα για τον εαυτό του, χωρίς αμφιβολίες και με περισσότερη αγάπη και φροντίδα προς το ίδιο αλλά και προς τις σχέσεις του.